Nghệ thuật khảm xà cừ (hay còn gọi là cẩn xà cừ) đã có lịch sử hàng ngàn năm trong các cung điện hoàng gia Á Đông. Tuy nhiên, khi kết hợp chất liệu này với nghệ thuật sơn mài mài lộ đỉnh cao, giá trị của xà cừ không còn nằm ở đặc tính thủ công thuần túy, mà vươn tầm thành một kiệt tác mỹ thuật có chiều sâu hun hút.
Kỹ thuật hạ xác khảm trai – Hành trình rèn giũa trân bảo từ đại dương
Để những mảnh vỏ trai xù xì, thô ráp có thể nằm phẳng mịn như gương trên một bức tranh sơn mài cao cấp, người nghệ nhân phải trải qua những công đoạn "hành xác" chất liệu vô cùng khắt khe:
- Tách lớp và chọn sắc độ: Vỏ trai, vỏ ốc bơ, ốc cửu khổng sau khi thu hoạch phải được mài bớt lớp vôi xám xịt bên ngoài để lộ ra lớp xà cừ lấp lánh. Người nghệ nhân dùng cưa tay nhỏ để pha cắt xà cừ thành những mảnh mỏng như tờ giấy. Sự đắt giá nằm ở khâu chọn màu: mảnh có ánh hồng tím (trai cánh), mảnh có sắc xanh hoa lý (ốc khảm) phải được phân loại kỹ lưỡng dựa theo ranh giới sáng tối của bố cục tranh.
- Kỹ thuật hạ xác và cẩn sơn: Khác với lối khảm gỗ thông thường (đục gỗ rồi nhét xà cừ vào), xà cừ trong sơn mài đòi hỏi người nghệ nhân quét một lớp sơn ta nguyên chất lên cốt vóc, đặt các mảnh xà cừ đã được tạo hình lên đó rồi dùng lực tay miết chặt. Lớp sơn ta đóng vai trò như một loại keo dính sinh học bất tử, ngậm chặt lấy xác trai khi khô đi.
Nghệ thuật mài lộ thấu quang – Khi ánh sáng vẽ nên vương quốc ký ức
Sự xa xỉ thực sự của một tác phẩm sơn mài thượng lưu tại Đông Phương Art nằm ở bước "giấu mình". Sau khi khảm xà cừ xong, nghệ nhân sẽ phủ chồng lên trên hàng chục lớp sơn ta đen kịt hoặc đỏ cánh gián, chôn vùi hoàn toàn thứ ánh sáng lấp lánh kia vào bóng tối suốt nhiều tháng ròng trong phòng ủ ẩm tĩnh lặng.
Chỉ đến khi công đoạn mài tay dưới nước bằng đá mài và than củi được bắt đầu, phép màu mới thực sự xuất hiện. Người nghệ nhân mài một cách cơ học đầy ngẫu hứng, gột bỏ đi những lớp sơn thừa dày dặn. Khi lớp sơn mỏng dần, ánh xà cừ bắt đầu "tỉnh giấc", xuyên thấu qua màng sơn ta trong suốt ra bên ngoài.
Chính nhờ lớp nhựa sơn bao bọc này mà hiệu ứng vực thẳm thị giác được đẩy lên đỉnh cao. Mảnh xà cừ không nằm trơ trọi trên bề mặt mà như đang bơi lội dưới một lòng hồ sâu thẳm. Khi gia chủ thay đổi góc nhìn hoặc khi ánh sáng đèn phòng khách chiếu vào, bức tranh sẽ "sống" dậy: sắc xanh hoa lý chuyển sang tím thẫm, sắc hồng ngọc trai lại hóa thành vàng chanh ảo diệu.
Giá trị độc bản và nội lực vật lý thách thức thời gian của xà cừ
Đối với những nhà sưu tập tinh hoa, một tác phẩm ứng dụng xà cừ tại Đông Phương Art không chỉ để thưởng lãm hôm nay, mà là một tài sản di sản có giá trị tích lũy truyền đời:
- Độc bản cấu trúc sinh học: Mỗi con ốc, con trai dưới lòng đại dương đều có một cấu trúc vân sáng và mật độ phân bố canxi khác nhau. Do đó, không bao giờ có hai mảnh xà cừ hoàn toàn giống hệt nhau về sắc độ phản quang. Tác phẩm của bạn là độc nhất vô nhị trên thế giới.
- Càng để lâu càng chín trong như ngọc: Sơn ta có đặc tính sinh học kỳ diệu là càng theo năm tháng, sơn càng thấu quang và trong suốt ra. Điều này đồng nghĩa với việc, bức tranh bạn treo trong nhà sau 10 năm, 20 năm sẽ càng trở nên rực rỡ, lớp xà cừ bên dưới sẽ càng tỏa ra thứ ánh sáng ấm áp, bóng bẩy mà không một loại đá quý hay đá nhân tạo nào giả lập được.
Kiến tạo di sản Quiet Luxury cùng Đông Phương Art
Khước từ các dòng tranh in nhanh, tranh giả chất liệu công nghiệp rập khuôn, Đông Phương Art kiên trì đi theo lối đi của sự kiên nhẫn cực đoan. Mỗi mảnh xà cừ trong sơn mài tại xưởng của chúng tôi là một lời cam kết về chất lượng cốt vóc đanh chín, phông văn hóa sâu sắc và gu thẩm mỹ tinh tuyển của gia chủ. Hãy để Đông Phương Art đồng hành cùng bạn trên hành trình kiến tạo nên những không gian sống đầy nghệ thuật, nơi di sản đại dương và tinh hoa đất mẹ hòa quyện làm một.
Thông tin liên hệ:
Website: dongphuongart.com
Hotline: 0911 767 131
Địa chỉ: Tòa nhà A2, 118 Nguyễn Khánh Toàn, Cầu Giấy, Hà Nội